നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?

*നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?

“ഇവിടെയാർക്കും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ അറിയില്ല…”

ഒരു അനുഭവം ഇന്നും മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

ഒരു കുടുംബത്തിൽ കൗൺസിലിംഗ് നടന്നുകൊണ്ടിരുന്ന സമയം. കുടുംബാംഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെയും പ്രശ്നങ്ങളെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതിനിടയിൽ, ആ വീട്ടിലെ മുതിർന്ന കുട്ടി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞു.

“ഇവിടെയാർക്കും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ അറിയില്ല… അതുകൊണ്ട് ആരുടെയും നന്മകൾ ആരും അറിയാറില്ല, പറയാറില്ല…”

ഒരു കുട്ടിയുടെ വാക്കുകളാണിത്. പക്ഷേ, അതിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മാത്രം വേദനയല്ല; നമ്മുടെ കുടുംബബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ യാഥാർഥ്യമാണ്.

നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു?

1. സ്നേഹമുണ്ട്; പക്ഷേ പ്രകടനമില്ല!

മക്കൾക്കുവേണ്ടി അധ്വാനിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കൾ, കുടുംബത്തിനായി ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന ജീവിതപങ്കാളികൾ, പരസ്പരം കരുതുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങൾ—നമ്മുടെ വീടുകളിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ പലതുമുണ്ട്.

എന്നാൽ ആ സ്നേഹം പരസ്പരം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ?

നാം ഒരാളെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നത് നമുക്കറിയാം. പക്ഷേ, ആ സ്നേഹം അയാൾക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നുകൂടി ചിന്തിക്കണം. മനസ്സിൽ കരുതലുണ്ടെങ്കിലും വാക്കുകളിൽ അത് പ്രകടമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഒരാളുടെ നന്മകൾ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് തുറന്നുപറയുന്നില്ലെങ്കിൽ, അയാൾക്ക് നമ്മുടെ സ്നേഹം എങ്ങനെ ബോധ്യപ്പെടും?

സ്നേഹിക്കുന്നതും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്. ഒന്നിൽ വികാരമുണ്ട്; മറ്റൊന്നിൽ ആ വികാരം മറ്റൊരാളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള മനസ്സുമുണ്ട്.

ഒരു സ്നേഹവാക്ക്, ഒരു പുഞ്ചിരി, ഒരു നന്ദിപ്രകടനം, അർഹമായ ഒരു അഭിനന്ദനം—ഇവയൊന്നും വലിയ കാര്യങ്ങളല്ലെന്ന് നമുക്കു തോന്നാം. എന്നാൽ ഒരാൾക്ക് താൻ സ്നേഹിക്കപ്പെടുകയും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന ബോധം നൽകാൻ ഇവയ്ക്കു കഴിയും.

2. നന്മകൾ പറഞ്ഞാൽ വഷളാകുമോ?

നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളിലും സമൂഹത്തിലും നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു തെറ്റായ ധാരണയെക്കുറിച്ച് നാം ആത്മപരിശോധന നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചാൽ വഷളാകും!

നന്മകളും മികവുകളും പറഞ്ഞാൽ അഹങ്കാരിയാകും!

അർഹിക്കുന്ന ആദരവ് നൽകിയാൽ തലയിലേറും!

ഇത്തരം ചിന്തകൾ പലപ്പോഴും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനും മറ്റുള്ളവരെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനും തടസ്സമാകുന്നു.

മക്കളെ അഭിനന്ദിക്കാൻ മടിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കൾ, പരസ്പരം ചെയ്യുന്ന നല്ല കാര്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാത്ത ജീവിതപങ്കാളികൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ നേട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് മൗനം പാലിക്കുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങൾ—ഇവയ്ക്കു പിന്നിൽ ഇത്തരം ധാരണകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് നാം ചിന്തിക്കണം.

തീർച്ചയായും, തെറ്റായ കാര്യങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും അമിതമായി പുകഴ്ത്തുന്നതും ആരോഗ്യകരമല്ല. എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ യഥാർഥ നന്മകളെ അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുന്നതും അർഹമായ ആദരവ് നിഷേധിക്കുന്നതും ശരിയാണോ?

ഒരാൾ നന്നായി ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തെ അഭിനന്ദിക്കുന്നത് അയാളുടെ തെറ്റുകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതല്ല. അയാളുടെ കഴിവിനെ വിലമതിക്കുന്നത് അയാളുടെ അഹങ്കാരത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുമല്ല. മറിച്ച്, ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെയും മുന്നോട്ടുപോകാൻ പ്രചോദനം നൽകുകയാണ്.

അംഗീകാരം അഹങ്കാരമല്ല, ആത്മവിശ്വാസമാണ് വളർത്തേണ്ടത്.

ആദരവ് അകലം സൃഷ്ടിക്കുകയല്ല, പരസ്പര ബഹുമാനം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

സ്നേഹം ദൗർബല്യമല്ല; ആരോഗ്യകരമായ ബന്ധങ്ങളുടെ ശക്തിയാണ്.

ഈ തെറ്റായ ധാരണ മാറണം. നാം മാറ്റണം.

3. തെറ്റുകൾക്ക് വിമർശനം; നന്മകൾക്ക് മൗനം!

നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളിലെ ഒരു സാധാരണ പ്രവണതയാണിത്.

ഒരാൾക്ക് ചെറിയൊരു തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ അത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ പലരും മുന്നോട്ടുവരും. എന്നാൽ അതേ വ്യക്തി ചെയ്യുന്ന നിരവധി നല്ല കാര്യങ്ങൾ ആരും ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല. തെറ്റുകൾ ചർച്ചാവിഷയമാകുമ്പോൾ നന്മകൾ സ്വാഭാവികമായ കടമയായി കണ്ട് അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

കുടുംബത്തിനുവേണ്ടി നിരന്തരം അധ്വാനിക്കുന്ന ഒരാളുടെ പരിശ്രമം ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കാം. വീട്ടിലെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്ന ഒരാളുടെ സേവനം അംഗീകരിക്കപ്പെടാതിരിക്കാം. പഠനത്തിൽ പുരോഗതി കൈവരിക്കുന്ന കുട്ടിക്ക് ഒരു അഭിനന്ദനവാക്കുപോലും ലഭിക്കാതിരിക്കാം.

ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി സംഭവിക്കുമ്പോൾ, താൻ ചെയ്യുന്ന നല്ല കാര്യങ്ങൾക്ക് ഈ വീട്ടിൽ വിലയില്ലെന്ന തോന്നൽ ഒരാളിൽ രൂപപ്പെടാം.

നമ്മുടെ വിമർശനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരെ തിരുത്താൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടോ, അതോ അവരുടെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുകയാണോ? അതുപോലെ, അർഹമായ അഭിനന്ദനം നൽകാതിരിക്കുന്നത് അവരുടെ മനസ്സിൽ എന്ത് വികാരമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്?

തെറ്റുകൾ തിരുത്തേണ്ടതുപോലെ നന്മകൾ അംഗീകരിക്കുകയും വേണം. വിമർശിക്കാൻ കാണിക്കുന്ന ആത്മാർഥത അഭിനന്ദിക്കാനും കാണിക്കണം.

നന്മകളെ കാണാതെ പോകരുത്; നല്ല പ്രവൃത്തികളെ മൗനത്തിൽ മറച്ചുവയ്ക്കരുത്.

4. വീടുകൾ അടുത്തു; ഹൃദയങ്ങൾ അകന്നോ?

ഇന്ന് ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ വർധിച്ചു. മെച്ചപ്പെട്ട വീടുകളും വിദ്യാഭ്യാസവും സാങ്കേതികവിദ്യയും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി. എന്നിട്ടും കുടുംബാംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിക്കാൻ സമയം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ പല വീടുകളിലുമുണ്ട്.

ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ഫോണുകളിൽ മുഴുകുന്നു. ഒരാൾ വിഷമം പങ്കുവയ്ക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുറന്ന സംഭാഷണത്തിലൂടെ പരിഹരിക്കുന്നതിനുപകരം, മൗനത്തിലൂടെയും അകൽച്ചയിലൂടെയും മുന്നോട്ടുപോകുന്നു.

ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ഹൃദയങ്ങൾ തമ്മിൽ അടുക്കണമെന്നില്ല. പരസ്പരം കേൾക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനും അംഗീകരിക്കാനും ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് കുടുംബബന്ധങ്ങൾ ആഴമുള്ളതാകുന്നത്.

കുടുംബം എന്നത് ഒരേ മേൽക്കൂരയ്ക്കു കീഴിൽ കഴിയുന്ന മനുഷ്യരുടെ കൂട്ടം മാത്രമല്ല. ഓരോരുത്തർക്കും സ്വന്തം വികാരങ്ങൾ തുറന്നുപറയാനും വിഷമങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനും തെറ്റുകൾ സമ്മതിക്കാനും നന്മകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടാനും കഴിയുന്ന ഒരിടമായിരിക്കണം.

വീടിന്റെ വലുപ്പമല്ല, അവിടെ പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുന്ന ഹൃദയങ്ങളുടെ ആഴമാണ് കുടുംബത്തിന്റെ യഥാർഥ സമ്പത്ത്.

5. കുട്ടികൾക്ക് വേണ്ടത് സ്നേഹം മാത്രമല്ല, അംഗീകാരവും!

കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി നല്ല വിദ്യാഭ്യാസവും ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും ഭാവിക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിൽ മാതാപിതാക്കൾ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ അവരുടെ മനസ്സിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ നമുക്ക് കഴിയുന്നുണ്ടോ?

കുട്ടികൾ ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾ തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ, അവരുടെ പരിശ്രമങ്ങളും കഴിവുകളും നല്ല പ്രവൃത്തികളും തിരിച്ചറിയുകയും അംഗീകരിക്കുകയും വേണം.

ഒരു കുട്ടി ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പെരുമാറുമ്പോൾ, മറ്റൊരാളെ സഹായിക്കുമ്പോൾ, ഒരു കാര്യത്തിനായി ആത്മാർഥമായി പരിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അത് തുറന്നുപറഞ്ഞ് അഭിനന്ദിക്കണം. തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോഴും കുട്ടിയുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ അപമാനിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം.

എപ്പോഴും വിമർശനം മാത്രം കേൾക്കുന്ന കുട്ടിക്ക്, താൻ എന്തു ചെയ്താലും അത് മതിയാകില്ലെന്ന തോന്നലുണ്ടായേക്കാം. സ്വന്തം വീട്ടിൽപ്പോലും തന്റെ നന്മകൾ കാണപ്പെടുന്നില്ലെന്ന അനുഭവം ക്രമേണ അവനെ മനസ്സുതുറക്കുന്നതിൽനിന്ന് പിന്തിരിപ്പിച്ചേക്കാം.

കുട്ടികളെ അമിതമായി പുകഴ്ത്തുകയല്ല വേണ്ടത്; അവരുടെ യഥാർഥ കഴിവുകളും പരിശ്രമങ്ങളും തിരിച്ചറിയുകയാണ്. അംഗീകാരത്തോടൊപ്പം ഉത്തരവാദിത്വവും പഠിപ്പിക്കണം. സ്നേഹത്തോടൊപ്പം തെറ്റുകൾ തിരുത്താനുള്ള മാർഗനിർദേശവും നൽകണം.

ആ കൗൺസിലിംഗ് മുറിയിൽ ആ കുട്ടി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് ഇതുതന്നെയാണ്: കുട്ടികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ അവരുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. ചിലപ്പോൾ ഒരു ചെറിയ വാചകത്തിൽ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള വൈകാരികാവസ്ഥ വെളിപ്പെട്ടേക്കാം.

കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണവും വിദ്യാഭ്യാസവും സുരക്ഷിതമായ ഭാവിയും നൽകുന്നതുപോലെ, അവർ സ്നേഹിക്കപ്പെടുകയും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന ബോധവും നൽകണം.

6. സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പഠിക്കാം!

സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാനും മറ്റുള്ളവരെ അംഗീകരിക്കാനും ചിലർക്ക് മടിയുണ്ടാകാം. വളർന്നുവന്ന കുടുംബാന്തരീക്ഷമോ വ്യക്തിപരമായ ശീലങ്ങളോ അതിനു കാരണമായേക്കാം. എന്നാൽ അവ മാറ്റാനാവാത്ത സ്വഭാവങ്ങളല്ല.

നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ചില ലളിതമായ വാക്കുകൾക്ക് വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും.

“നീ ചെയ്തത് വളരെ നന്നായി.”

“എനിക്കുവേണ്ടി ഇത്രയും ചെയ്തതിന് നന്ദി.”

“നിന്റെ പരിശ്രമം ഞാൻ കാണുന്നുണ്ട്.”

“നിനക്ക് വിഷമമുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു.”

“എനിക്ക് തെറ്റുപറ്റി; എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം.”

ഇത്തരം വാക്കുകൾക്ക് വലിയ ചെലവില്ല. എന്നാൽ അവ ബന്ധങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.

നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ ചെറിയ ചില ശീലങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കാം:

ദിവസവും കുറച്ചുസമയം പരസ്പരം മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിക്കാം.

മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നത് ഇടപെടാതെ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാം.

ഒരാളുടെ നന്മകൾ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അത് തുറന്നുപറയാം.

സഹായങ്ങൾക്കും കരുതലിനും നന്ദി പറയാം.

അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ വ്യക്തികളെ അപമാനിക്കാതെ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാം.

തെറ്റുകൾ തിരുത്തുന്നതിനൊപ്പം നല്ല പ്രവൃത്തികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാം.

ഇതിലൂടെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളും ഉടനടി പരിഹരിക്കപ്പെടണമെന്നില്ല. എന്നാൽ പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാനും വിശ്വാസം വളർത്താനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാനാകും.

7. സ്നേഹം ജീവിതത്തിൽ പ്രകടമാകട്ടെ!

വിശുദ്ധ ബൈബിൾ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു:

“മക്കളേ, നാം വാക്കുകൊണ്ടോ നാവുകൊണ്ടോ അല്ല, പ്രവൃത്തിയിലും സത്യത്തിലും സ്നേഹിക്കുക.”

— 1 യോഹന്നാൻ 3:18

ക്രൈസ്തവ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഈ വചനം ആത്മപരിശോധനയ്ക്കുള്ള ഒരു ക്ഷണമാണ്.

ദൈവത്തോടുള്ള സ്നേഹം കുടുംബാംഗങ്ങളോടുള്ള കരുതലിലും ക്ഷമയിലും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലും പ്രകടമാകണം. മറ്റുള്ളവരുടെ നന്മകൾ കാണാനും അവരുടെ പരിശ്രമങ്ങളെ അംഗീകരിക്കാനും വിഷമങ്ങളിൽ കൂടെയിരിക്കാനും നമുക്ക് കഴിയണം.

സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതിലുപരി സ്നേഹം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു കുടുംബാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് പ്രധാനം.

ദൈവസ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന നമ്മുടെ വാക്കുകൾ കുടുംബജീവിതത്തിലും പ്രതിഫലിക്കണം. സ്നേഹവും ക്ഷമയും കരുതലും പരസ്പര ബഹുമാനവും നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

8. ഉപസംഹാരം: മാറ്റം നമ്മളിൽനിന്ന് തുടങ്ങട്ടെ!

“ഇവിടെയാർക്കും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ അറിയില്ല… അതുകൊണ്ട് ആരുടെയും നന്മകൾ ആരും അറിയാറില്ല, പറയാറില്ല…”

കൗൺസിലിംഗിനിടെ ഒരു കുട്ടി പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേവലം ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ പരാതിയായി കണ്ട് നമുക്ക് മറന്നുകളയാനാകുമോ?

നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ സ്നേഹമുണ്ടോ എന്നതുമാത്രമല്ല ചോദ്യം. ആ സ്നേഹം പരസ്പരം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്നതുകൂടിയാണ്.

നമ്മുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ നന്മകൾ നാം തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടോ? അവരുടെ പരിശ്രമങ്ങളെ അഭിനന്ദിക്കുന്നുണ്ടോ? അർഹിക്കുന്ന ആദരവ് നൽകുന്നുണ്ടോ? അതോ കുറവുകൾ മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് നന്മകളെ മൗനത്തിൽ മറച്ചുവയ്ക്കുകയാണോ?

സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചാൽ വഷളാകുമെന്ന ധാരണ മാറണം. നന്മകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ അഹങ്കാരം വളരുമെന്ന ഭയം മാറണം. അർഹിക്കുന്ന ആദരവ് നൽകിയാൽ മറ്റുള്ളവർ തലയിലേറുമെന്ന ചിന്തയും തിരുത്തപ്പെടണം.

സ്നേഹം വിവേകത്തോടെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതും നന്മകളെ ആത്മാർഥമായി അംഗീകരിക്കുന്നതും ആദരവ് നൽകുന്നതും ആരോഗ്യകരമായ കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. അതോടൊപ്പം തെറ്റുകൾ തിരുത്താനും ഉത്തരവാദിത്വം വളർത്താനും നമുക്ക് കഴിയണം.

മാറ്റം മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കാതെ നമ്മളിൽനിന്നുതന്നെ ആരംഭിക്കാം.

നമ്മുടെ കുട്ടികൾക്ക് ഒരിക്കലും ഇങ്ങനെ പറയേണ്ടിവരരുത്:

“ഇവിടെയാർക്കും സ്നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുവാൻ അറിയില്ല…”

പകരം, അഭിമാനത്തോടെ അവർക്ക് പറയാൻ കഴിയണം:

“ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിൽ ഞങ്ങൾ പരസ്പരം സ്നേഹിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ നന്മകൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഞങ്ങൾ പരസ്പരം അഭിനന്ദിക്കുകയും അർഹിക്കുന്ന ആദരവ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.”

അങ്ങനെയുള്ള കുടുംബങ്ങളാണ് സ്നേഹമുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തറ.

സ്നേഹം മനസ്സിൽ മാത്രം ഒളിപ്പിച്ചുവയ്ക്കരുത്. അത് പറയുക, പ്രകടിപ്പിക്കുക, ജീവിതത്തിൽ പകരുക.

നന്മകളെ അംഗീകരിക്കുക.

അർഹിക്കുന്ന ആദരവ് നൽകുക.

കാരണം, സ്നേഹം അനുഭവിക്കപ്പെടുകയും നന്മകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും വ്യക്തികൾ പരസ്പരം ബഹുമാനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് കുടുംബബന്ധങ്ങൾ യഥാർഥത്തിൽ പൂവണിയുന്നത്.

*സാബു ജോസ്*

9446329343